Voor technologie was er topsport in zijn leven. Hij liep al op zijn 8e krantenwijken, zodat hij eerst de krant helemaal kon doorspitten. Door zijn ongekende drang, honger naar informatie weet hij een vorm van nieuwsgierigheid, gedrevenheid èn eigenwijsheid te ontwikkelen die hem typeren als geen ander. Hij gaat – naar eigen zeggen – niet mee met alle clichés, dat maakt ‘m moe. En juist daarom is hij niet bang om de status quo te bevragen. We hebben het natuurlijk over… Ben van der Burg: de expert van Team Duurzaam IJs. “Als je nieuwsgierig en gedreven bent, en heel veel natuurlijke energie hebt, dan kan dat tevens vermoeiend zijn. Doe nou ‘es even rustig, zegt men vaak. Maar ik kan ook heel goed lui zijn. En nietsdoen. Dat heb ik door topsport geleerd, in het geval van schaatsen moet je namelijk periodiseren.”
Ben van der Burg was langebaanschaatser en pakte ooit zilver op het WK allround. Toen hij 22 jaar was raakte hij geblesseerd: hij viel en liep een hernia aan zijn rug op. Daarna voelde en merkte hij direct dat hij niet meer bij de top zou horen.
“Ik was altijd vierde voor mijn val. Na mijn val eindigde ik steevast tussen de zesde en tiende plek. Ik was gelijk 10% minder goed”, vertelt Ben. Hierdoor hing hij, na tien jaar op het ijs, zijn schaatsen vroegtijdig aan de wilgen. En maakte hij de overgang van schaatsen naar het bedrijfsleven.
“Ik heb veel goeie tips in mijn leven gekregen. Eentje was: ga je verdiepen in iets, als je veel van iets weet, is het vanzelf interessant. En als je blijft doorgroeien, word je expert.” Op de vraag welke naam Ben het best omschrijft als expert volgt een stilte.

“Ik moest even nadenken hoor, maar ik denk dat ‘Techcommentator’ de lading dekt. Er gebeuren namelijk dingen op het gebied van tech, dat heeft vervolgens impact op zowel mensen als organisaties. De samenleving. En dan bekijk ik de technologische ontwikkelingen, in relatie tot de maatschappij, hiervan. Want, wat betekent het, voor het grotere geheel. En dat doe ik als commentator, door de ogen van Ben.”
Ook al is schaatsen een individuele sport, het teamgevoel zit ‘m in de voorbereiding. De trainingen. En laat dat nou net de momenten zijn waar Ben met weemoed aan terugdenkt. “Toen ik schaatste vond ik de trainingen met elkaar, samen het maximale eruit halen het leukst. Een wedstrijd, de spanning en alle ogen op je, vond ik niet superleuk. En het resultaat interesseerde me niet zoveel, als ik maar alles had gegeven.”
Schaatsen was voor van der Burg niet alleen het WK of die ene gouden medaille. “Het gaat erom hoe je in de breedte met elkaar de sport beleeft.”
"Je haalt met technologie frictie weg, je maakt het makkelijker
en je optimaliseert je leven (als schaatser)"
Ben van der Burg
Ben is heel erg nieuwsgierig en wil alles weten. Dat helpt in technologie, want in dit vak blijf je altijd doordenken. “De fascinatie zit in de kinderachtige nieuwsgierigheid en de brede kijk. Generaliserend kijken, daar ben ik met de jaren best goed in geworden. In het geval van Team Duurzaam IJs kijk ik naar de impact van technologie in de schaatssport.”
Wat je met topsport, schaatsen doet: je optimaliseert continu een rondje. Van hoe rijd ik de bocht in tot aan hoe glijdt het ijs en hoe verdeel ik mijn kracht? “En technologie kan je daarbij helpen. Je haalt met technologie frictie weg. Je maakt het makkelijker en je optimaliseert je leven (als schaatser)”, vult Ben aan.
Voorbeelden van technologieën die de schaatssport optimaliseren zijn, data-analyse (denk: Inertial Measurement Units, deze kleine sensoren op het lichaam van de schaatser registreren de exacte gewrichtshoeken en de diepte van de schaatshouding), aerodynamica (neem: innovatieve schaatspakken, vaak op maat gemaakt op basis van een 3D-bodyscan van de schaatser) en monitoring van omgevingsfactoren.
Voortbordurend op het laatste voorbeeld, moderne ijsbanen (zoals Thialf) gebruiken geavanceerde sensoren om zowel de ijstemperatuur als luchtvochtigheid en luchtdruk constant te reguleren. Interessante ontwikkelingen als je het van der Burg vraagt.
“Vergeet niet dat het leven niet frictieloos is. Je hebt soms frictie in de vorm van weerstand en pijn nodig, zodat je verder komt in het leven. Om zodoende beter en wijzer te worden, als mens en – eventueel – (top)schaatser.”
De Meent in Alkmaar is een zogeheten early adopter waarvan we kunnen leren. “Mocht het bij jouw ijsbaan nog niet optimaal zijn, koester dat. Daardoor blijf je kritisch! Ik bedoel, je weet dat er stappen gezet moeten worden en – belangrijk – je wil eveneens graag meebewegen naar een ‘future proof’ ijsbaan, maar je bent daar nog niet.”
De gouden tip van Ben? “Ga met het idee om jouw ijsbaan te verduurzamen naar de gemeente en ga op zoek naar verschillende stakeholders die tevens fungeren als sparringpartners. Samen weet en kan je ook meer!”
"Maak het schaatsen (weer) voor en van ons allemaal"
Ben van der Burg
Nederland is een schaatsland
Als we willen dat toekomstige generaties nog plezier beleven op het ijs, moeten we nu starten met het zetten van stappen richting verduurzaming onderstreept van der Burg. “Het verschil zit ‘m in het doen. Samendoen. En (vaak, niet altijd) als er een volgt, volgen er meerdere.” Daarmee duidt de positief kritische expert op De Westfries in Hoorn. De Westfries is de eerste ijsbaan waar Team Duurzaam IJs, in samenwerking met Groot Ecobouw, aan de slag is gegaan.
“Ik heb het plan gelezen en het klinkt niet alleen veelbelovend, maar ook haalbaar. Aardgas wordt vervangen door groene, deels opgewekte elektriciteit. De restwarmte die vrijkomt bij het ijsmaken, die nu nog in de lucht verdwijnt, wordt straks hergebruikt voor onder meer de verwarming van gebouwen. Kijk, dat zijn slimme en concrete aanpassingen.”
Verduurzamen van een ijsbaan is financieel aantrekkelijk (rekening houdend met eenmalige investeringskosten, red.), omdat je exploitatie goedkoper wordt. En er is meer, want het is ook maatschappelijk interessant, omdat je meer mensen kunt laten schaatsen tegen een betaalbaar tarief. Het maatschappelijke en menselijke aspect spreekt Ben ook erg aan.
“Ik ben net terug van Amerika, waar ik jaarlijks met een vriend ga hiken. We bivakkeren daar al jaren in een dik ski resort in Steamboat (gelegen in Colorado). Vijf dagen skiën is (bijna) onbetaalbaar, dat slaat eigenlijk nergens op. Maar goed, wat de gemeente van Steamboat dus wél goed doet, is de skipiste hondstrouw elke zondag voor iedereen gratis toegankelijk maken. Ter stimulering van het skiën! Het dorp, de horeca, de inwoners: iedereen profiteert ervan. Laten we hier een voorbeeld aan nemen en de ijsbanen op bepaalde dagen in het jaar voor iedereen opengooien. Maak schaatsen (weer) voor en van ons allemaal! En breng het schaatsen dichterbij, het hoort bij Nederland.”
Schaatsen is een van de oudste Nederlandse volkssporten. Het is nostalgie en het is cultuur. Cultureel erfgoed. “Praat over schaatsen, laat zien wat schaatsen is en inhoudt. In de negentiende eeuw schaatsten mensen van Friesland naar het Westland en stond de ene boer met de andere boer letterlijk en figuurlijk in verbinding met elkaar via het ijs. Dat is toch gaaf? Laten we die verhalen levend houden en tegelijkertijd samen nieuwe verhalen maken.”

Iedereen kan een steentje bijdragen
“We willen ons als land blijven onderscheiden, we hebben een fantastisch mooie schaatscultuur. We moeten nooit zo dom zijn om dat weg te gooien”, aldus Ben.
Het is volgens Ben leuk als je expertise schaatsen is (geweest), maar het is onder de noemer ‘spread the word’ net zo leuk en minstens zo belangrijk als op je, je ook op maatschappelijk vlak inzet voor de schaatssport. “Alles om mensen enthousiast krijgen voor de sport!”
Ben is naast commentator op het gebied van technologie en innovatie ook een veelgevraagd spreker en is geregeld te horen en te zien op de radio of televisie. “Iedere keer als ik in de media optreed en ik krijg de kans, dan praat ik honderduit over schaatsen, de technologieën en ijsbanen van de toekomst. Het gaat vanzelf. Sterker nog: het ziet ernaar uit dat ik binnenkort een podcast over schaatsen ga maken.”
Nooit uitgepraat raken, alsmaar doordenken en verder onderzoeken: allemaal elementen die terugkomen in hetgeen dat Van der Burg doet en heeft gedaan. “Als je nieuwsgierig en gedreven bent, en heel veel natuurlijke energie hebt, dan kan dat tevens vermoeiend zijn. Doe nou ‘es even rustig, zegt men vaak. Maar ik kan ook heel goed lui zijn. En nietsdoen. Dat heb ik door topsport geleerd, in het geval van schaatsen moet je namelijk periodiseren.”
Op de afsluitende vraag wat schaatsen je brengt als mens, of je nou (oud)prof, fervent recreatief schaatser of Bambi op het ijs bent, is Bens antwoord luid en duidelijk. “Schaatsen is als het ware een metafoor voor de ontwikkeling van ons mensen: tot autonome en bewuste en – vooral – weerbare wezens. Het is de mooiste sport die er is!”
Tekst: Gina Pesulima | Beeld: Yara Brouwer